هزینهی استقلال
شهرنوش پارسیپور، نویسنده و مترجم برجسته ایرانی، روز جمعه ۱۲ تیر در سانفرانسیسکو درگذشت.
پارسیپور، متولد بهمن ۱۳۲۴ در تهران، فعالیت حرفهای خود را در سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران آغاز کرد، اما در سال ۱۳۵۳ در اعتراض به اعدام خسرو گلسرخی و کرامتالله دانشیان از این سازمان استعفا داد و تمام وقت خود را به نویسندگی اختصاص داد.
او پیش و پس از انقلاب چندین بار بازداشت شد و سالهایی از دهه ۱۳۶۰ را بدون حکم رسمی در زندان گذراند؛ تجربهای که بعدها در خاطرات زندان روایت کرد. رمان طوبا و معنای شب نیز نخستین بار در زندان قزلحصار شکل گرفت و پس از آزادی بازنویسی و منتشر شد.
زنان بدون مردان در کنار طوبا و معنای شب جزو ماندگارترین آثار اوست؛ رمانی که پس از ممنوعیت انتشار در ایران، به بازداشت دوبارهاش انجامید. بعدها به زبانهای مختلف ترجمه شد و شیرین نشاط اقتباسی سینمایی از آن ساخت.
سالها سانسور و ممنوعیت انتشار، پارسیپور را به مهاجرت به آمریکا کشاند. او تا پایان عمر در حومه سانفرانسیسکو زندگی کرد و در کنار نویسندگی، آثار متعددی را نیز ترجمه کرد.
شوربختانه، در سال ۱۳۹۷ او از دشواریهای معیشت یک نویسنده گفت؛ جملهای که هنوز تلخ و ماندگار است: «نویسندهای که ۷۲ سال در این دنیا زندگی کرده، چرا باید اینقدر بدبخت باشد که نتواند یک خانه دوخوابه بخرد؟»
زندگی شهرنوش پارسی پور یادآور این واقعیت است که گاه سرنوشت نویسندگان بزرگ نه فقط در آثارشان، بلکه در هزینه ای که برای حفظ استقلال فکری و آزادی بیان می پردازند معنا پیدا میکند.
یادش گرامی.
