هنرکده هنرهای تزئینی در مهرماه 1339 توسط هوشنگ کاظمی و با حمایت وزیر فرهنگ و هنر وقت، مهرداد پهلبد، در ساختمانی اجاره‌ای در کوچه پیرجمالی در خیابان شریعتی بالاتر از خیابان طالقانی فعلی تاسیس شد. با ظهور انجمن هنری خروس جنگی در اواخر دهه 1320 شمسی و تحولات مهم فرهنگی و هنری در دوره پهلوی دوم و به‌خصوص بعد از کودتای 28 مرداد 1332، فضاهای آموزشی در حیطه هنرهای دیداری مدرن گسترش پیدا کرد. هنرستان هنرهای زیبای تهران در سال 1332 با رویکرد آموزش نوین، که تحت تاثیر فضای آموزشی مدارس اروپا، فعالیت می‌کرد، توسط جلیل ضیاپور تاسیس شد. ضیاپور که خود بنیان‌گذار انجمن هنری خروس جنگی و از دانش‌آموختگان اروپا بود، شیوه آموزش این هنرستان را نسبت به مدارس و آموزشگاه‌های قبل تغییر داد و به‌همین دلیل اولین هنرآموخته‌گان این هنرستان مورد استقبال دانشکده هنرهای زیبای تهران قرار نگرفتند. در حالی که در محدوده  دهه های 20 و 30  تفکر بازگشت به هنر ملی و میهنی رواج پیدا کرده بود. در نگاه نخست توجه به اصالت ایرانی و هویت شرقی است که پایه‌های هنرهای تزئینی را شکل می‌دهد. با توجه به تحولات هنری ایران در دهه 30 و 40 شمسی و رواج هنر نوگرا در بین هنرمندان ایرانی، ماهیت و ساختار هنرکده هنرهای تزئینی با الگوبرداری از مدرسه آرت دکوی پاریس بنیان گذاشته شد. علاوه بر استادان ایرانی، از مدرسان خارجی (فرانسوی) هم دعوت شد که در هنرکده هنرهای تزئینی تدریس کنند. حضور این استادان سبب آشنایی و شناخت بیش‌تر هنرجویان ایرانی با هنر مدرن غربی شد. این هنرکده با ایجاد امکانی برای ادامه تحصیل دانش‌آموختگان هنرستان و ایجاد رشته‌های جدید، بخشی از نیازهای تحصیلی نسل جدید را پاسخ داد. این شماره از پشت بام به این هنرکده اختصاص دارد که میتوانید از این لینک خریداری فرمایید.

بام واژه شناسی/ عکاسیتوسط : در:


 عکاسی

هنر “عکاسی” یکی از شاخه‌های مهم هنرهای دیداری است.
واژه “عکاس” در فارسی و به صورت قیاسی از ریشه عربی
“عکس” ساخته شده. این ریشه دارای معانی
“وارونه کردن”، “کار (کسی را) به او برگرداندن”
و “منعکس کردن” است. پیشنهاد واژه‌ای فارسی
با اتکا به این ریشه چندان کاربردی نخواهد بود و
در نتیجه واژه انگلیسی نزدیک‌تر به منبع بررسی می‌شود.

واژه انگلیسی Photography از φωτός (phōtos) یونانی
که صرف اضافی از ستاک φῶς (phōs) به معنی “نور” است
و γραφή (graphé) یونانی به معنی “کشیدن” و “نقش کردن”
گرفته شده است. به این ترتیب Photography به معنی “نقش کردن با نور” است.

بر اساس بحث اخیر می‌توان سه پیشنهاد “پرتونگاری”، “شیدنگاری” و “رُخش‌نگاری”
را مطرح کرد. “پرتونگاری” به جای Radiography به کار رفته و کاملا جاافتاده است
و دو پیشنهاد دیگر نیز به واسطه فاصله‌ای که با فارسی امروز دارند،
چندان کاربردی نخواهند بود. پیشنهاد نگارنده، واژه “شیدنگاری” است
که برای جایگزینی نیاز به حمایت سازمانی دارد.
“شید” به معنی “نور” از šēt پارسی میانه با همین معنی آمده است
که خود مشتق از -xšaita* ایرانی باستان است. واژه اخیر در اصل به معنی “شهریار” و
به صورت مجازی معانی “روشن”، “تابان” و “درخشان” را دارد.
ستاک -xšaita* از ریشه ایرانی -xšay با معنی “توانا بودن” مشتق شده است.

#بام_واژه_شناسی
دبیر: فرهنگ پارسی‌کیا

اخبار هنرهای تجسمی را در پشت بام پیگیری کنید.

برای خرید نسخه کاغذی پشت بام به این لینک مراجعه کنید.

خرید نسخه کاغذی

مجله آنلاین

فرهنگ پارسی‌کیا Author posts

دبیر واژه‌شناسی

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد.