هنرکده هنرهای تزئینی در مهرماه 1339 توسط هوشنگ کاظمی و با حمایت وزیر فرهنگ و هنر وقت، مهرداد پهلبد، در ساختمانی اجاره‌ای در کوچه پیرجمالی در خیابان شریعتی بالاتر از خیابان طالقانی فعلی تاسیس شد. با ظهور انجمن هنری خروس جنگی در اواخر دهه 1320 شمسی و تحولات مهم فرهنگی و هنری در دوره پهلوی دوم و به‌خصوص بعد از کودتای 28 مرداد 1332، فضاهای آموزشی در حیطه هنرهای دیداری مدرن گسترش پیدا کرد. هنرستان هنرهای زیبای تهران در سال 1332 با رویکرد آموزش نوین، که تحت تاثیر فضای آموزشی مدارس اروپا، فعالیت می‌کرد، توسط جلیل ضیاپور تاسیس شد. ضیاپور که خود بنیان‌گذار انجمن هنری خروس جنگی و از دانش‌آموختگان اروپا بود، شیوه آموزش این هنرستان را نسبت به مدارس و آموزشگاه‌های قبل تغییر داد و به‌همین دلیل اولین هنرآموخته‌گان این هنرستان مورد استقبال دانشکده هنرهای زیبای تهران قرار نگرفتند. در حالی که در محدوده  دهه های 20 و 30  تفکر بازگشت به هنر ملی و میهنی رواج پیدا کرده بود. در نگاه نخست توجه به اصالت ایرانی و هویت شرقی است که پایه‌های هنرهای تزئینی را شکل می‌دهد. با توجه به تحولات هنری ایران در دهه 30 و 40 شمسی و رواج هنر نوگرا در بین هنرمندان ایرانی، ماهیت و ساختار هنرکده هنرهای تزئینی با الگوبرداری از مدرسه آرت دکوی پاریس بنیان گذاشته شد. علاوه بر استادان ایرانی، از مدرسان خارجی (فرانسوی) هم دعوت شد که در هنرکده هنرهای تزئینی تدریس کنند. حضور این استادان سبب آشنایی و شناخت بیش‌تر هنرجویان ایرانی با هنر مدرن غربی شد. این هنرکده با ایجاد امکانی برای ادامه تحصیل دانش‌آموختگان هنرستان و ایجاد رشته‌های جدید، بخشی از نیازهای تحصیلی نسل جدید را پاسخ داد. این شماره از پشت بام به این هنرکده اختصاص دارد که میتوانید از این لینک خریداری فرمایید.

الکساندر کالدر/جنبش در پیکر ثابتتوسط : در:


جنبش در پیکر ثابت

تا دهه 1930 اغلب پیکرسازان با برنز کار می‌کردند؛ تا وقتی هنرمندانی مثل الکساندر کالدر(۱۸۹۸-۱۹۷۶) از موادی چون آهن و فولاد به عنوان عناصر مدرن و پویا در پیکرسازی استفاده کردند. کالدر از این فلزات جدید در مجسمه‌های آویزان و معلق با قطعات متحرک استفاده کرد که برخی به وسیله موتور و بعضی با جریان هوا به حرکت درمی‌آمدند. خلاقیت کالدر باعث پیدایش نوع جدیدی از هنر شد؛ مجسمه‌های متحرک. او به خاطر خلق اولین مجسمه حرکتی مورد توجه قرار گرفت و در واقع حرکت در بسیاری از مجسمه‌های وی نقش اساسی داشت. مارسل دوشان آنها را «جنبشی» (Kinetic) نامید.

این مجسمه‌های جنبشی از حاصل قرارگیری فرم‌های طبیعی فلزی روی ساقه‌های سیمی خمیده هستند. مجسمه‌هایی با فرم‌های آبشارگونه که از جاذبه سرپیچی می‌کنند و همچون یک طراحی سه بعدی شناور در هوا هستند. با وجود عدم تقارن، حس تعادل زیبایی را به تصویر می‌کشند و حتی در حالت ثابت نیز متحرک به نظر می‌آیند. کالدر اجزای فلزی آثارش را با دست می‌برد، خم می‌کند و می‌پیچاند و همان‌طور که در تصویر دوم می‌بینید، او هر برگ را نقاشی کرده و حتی در بعضی موارد مواد خام به کار رفته قابل مشاهده است. او در آثارش از طبیعت و کیهان الهام گرفته است.

بازدید از استودیوی موندریان، کشف انتزاع و ساخت اولین مجسمه‌های حرکتی

کالدر اولین هنرمند آمریکایی بود که از سازه‌گرایان روسی تاثیر گرفت و آثارش بر هنرمندان انتزاع‌گرای جوان‌تر همچون دیوید اسمیت تاثیر گذاشته است. اگرچه والدین کالدر هر دو هنرمند بودند و پدرش هم پیکرساز بود، اما نمی‌خواستند که او هنرمند شود. کالدر قبل از شروع فعالیت هنری مدرک فنی در زمینه مهندسی مکانیک به دست آورد. بعد از نقل مکان به پاریس، تحت تاثیر هنرمندانی چون خوان میرو و پل کله قرار گرفت و پس از بازدید از استودیوی پیت موندریان، تحت تاثیر او به انتزاع را کشف کرد. پس از آن به هنر کاملا انتزاعی که قبلا هم به آن گرایش داشت، روی آورد و به ساخت اولین مجسمه‌های کاملا حرکتی پرداخت.

کالدر به غیر از آثار حرکتی، مجموعه آثار ثابتی با عنوان «مجموعه یادبود» ساخته که کارهایی بزرگ برای فضای باز هستند. از دیگر فعالیت‌های کالدر، طراحی اسباب بازی مکانیکی بود که به «سیرک کالدر» معروف است. او همچنین به نقاشی، جواهرسازی، طراحی پوستر و غیره نیز پرداخته است.

ترجمه: پریسا حقیری
#بام_پیکرسازی
دبیر: فرزانه حسینی
تصاویر:

اخبار هنرهای تجسمی را در پشت بام پیگیری کنید.
برای خرید نسخه کاغذی پشت بام به این لینک مراجعه کنید

شرکت نگاه روشن پارس حامی پشت‌بام

مجله آنلاینویژه

پریسا حقیریAuthor posts

بام پیکرسازی دبیر: فرزانه حسینی ترجمه: پریسا حقیری

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد.