هنرکده هنرهای تزئینی در مهرماه 1339 توسط هوشنگ کاظمی و با حمایت وزیر فرهنگ و هنر وقت، مهرداد پهلبد، در ساختمانی اجاره‌ای در کوچه پیرجمالی در خیابان شریعتی بالاتر از خیابان طالقانی فعلی تاسیس شد. با ظهور انجمن هنری خروس جنگی در اواخر دهه 1320 شمسی و تحولات مهم فرهنگی و هنری در دوره پهلوی دوم و به‌خصوص بعد از کودتای 28 مرداد 1332، فضاهای آموزشی در حیطه هنرهای دیداری مدرن گسترش پیدا کرد. هنرستان هنرهای زیبای تهران در سال 1332 با رویکرد آموزش نوین، که تحت تاثیر فضای آموزشی مدارس اروپا، فعالیت می‌کرد، توسط جلیل ضیاپور تاسیس شد. ضیاپور که خود بنیان‌گذار انجمن هنری خروس جنگی و از دانش‌آموختگان اروپا بود، شیوه آموزش این هنرستان را نسبت به مدارس و آموزشگاه‌های قبل تغییر داد و به‌همین دلیل اولین هنرآموخته‌گان این هنرستان مورد استقبال دانشکده هنرهای زیبای تهران قرار نگرفتند. در حالی که در محدوده  دهه های 20 و 30  تفکر بازگشت به هنر ملی و میهنی رواج پیدا کرده بود. در نگاه نخست توجه به اصالت ایرانی و هویت شرقی است که پایه‌های هنرهای تزئینی را شکل می‌دهد. با توجه به تحولات هنری ایران در دهه 30 و 40 شمسی و رواج هنر نوگرا در بین هنرمندان ایرانی، ماهیت و ساختار هنرکده هنرهای تزئینی با الگوبرداری از مدرسه آرت دکوی پاریس بنیان گذاشته شد. علاوه بر استادان ایرانی، از مدرسان خارجی (فرانسوی) هم دعوت شد که در هنرکده هنرهای تزئینی تدریس کنند. حضور این استادان سبب آشنایی و شناخت بیش‌تر هنرجویان ایرانی با هنر مدرن غربی شد. این هنرکده با ایجاد امکانی برای ادامه تحصیل دانش‌آموختگان هنرستان و ایجاد رشته‌های جدید، بخشی از نیازهای تحصیلی نسل جدید را پاسخ داد. این شماره از پشت بام به این هنرکده اختصاص دارد که میتوانید از این لینک خریداری فرمایید.

رقصی چنین میانه‌ میدانم آرزوستتوسط : در:


رقصی چنین میانه‌ میدانم آرزوست
به بهانه روز جهانی رقص


امروز نهم اردیبهشت، برابر با بیست و نهم آوریل، روز جهانی رقص است. در سال ۱۹۸۲ کمیته رقص موسسه بین المللی تئاتر (ITI)، همکار اصلی هنرهای نمایشی یونسکو، روز ۲۹ آوریل، یعنی سالگرد تولد ژان ژرژ نوور (۱۸۱۰-۱۷۲۷)، خالق باله مدرن را به عنوان روز جهانی رقص به ثبت رساند. هدف از این نام‌گذاری ارج نهادن به رقص به عنوان زبانی جهانی است؛ زبانی که انسان‌ها را در صلح و دوستی به هم نزدیک می‌کند.
رقص بازتاب‌دهنده فرهنگ، نگرش و تاریخ یک جغرافیا و مردمانش است؛ زبانی نمادین که آدمی از آن برای ایجاد ارتباط و بیان عقاید و عواطف استفاده کرده است؛ زبان و بیانی بی‌پایان!

در ایران‌زمین به لطف تنوع فرهنگی و غنای تاریخی، این هنر همواره در قلب اقوام مختلف ریشه داشته و دارد. هرچند در چند این امر در چند دهه اخیر نادیده گرفته شده، اما حال به خوبی می‌دانیم که نبود چنین هنر و زبانی چقدر سیاهی و خمودگی بر روح مردمان یک سرزمین تلمبار می‌کند.در این میان باله یکی از رقص‌هایی است که جنبه بین المللی پیدا کرده و تاریخ آن در ایران به کلاس‌های مادام کرنلی، مهاجر روس، در سال ۱۳۰۷ و در تهران برمی‌گردد. پس از او دو مهاجر ارمنی تبار، مادام یلنا و سرکیس جانبازیان در سال‌های ۱۳۱۲ و ۱۳۱۷ کلاس‌هایی در تبریز و قزوین دایر کردند. اولین نهاد رقص حرفه‌ای در ایران به نام «استودیوی هنرهای باستانی ایران» در دهه 1320 توسط نیلا کرم-کوک شکل گرفت که ترکیبی از حرکات باله، رقص سنتی و فولکلور را ترویج می‌کرد.

در دهه ۱۳۳۰ وزارت فرهنگ و هنر ایران، با الهام از کشورهای اروپایی تصمیم به ایجاد سازمان باله در سطح ملی گرفت و از تعدادی کارشناس خارجی برای پایه‌ریزی باله و اپرای ملی ایران و گشایش تلار رودکی دعوت به همکاری کرد. سرانجام نژاد احمدزاده در سال ۱۳۳۷ «سازمان باله ملی ایران» را بنیان نهاد که یک دهه بعد به اپراخانه تازه تاسیس تهران، تالار رودکی، نقل مکان کرد و در طول سال‌های بعد به یکی از معتبرترین سازمان‌های هنر ایران در سطح بین المللی تبدیل شد.
با انقلاب ۱۳۵۷، فعالیت این سازمان هنری متوقف شد. آخرین اثر باله‌ای که در سازمان باله ملی ایران تولید شد و در تالار رودکی بر روی صحنه رفت، باله «زیبای خفته» در فصل هنری پاییز ۱۳۵۷ (اکتبر ۱۹۷۸) بود.

نویسنده: فاطمه صفرپور
تصاویر:

برای ورود به صفحه پینترستِ پشت بام به این لینک مراجعه کنید.
برای خرید نسخه کاغذی پشت بام به این لینک مراجعه کنید.

مجله آنلاینویژه

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد.