هنرکده هنرهای تزئینی در مهرماه 1339 توسط هوشنگ کاظمی و با حمایت وزیر فرهنگ و هنر وقت، مهرداد پهلبد، در ساختمانی اجاره‌ای در کوچه پیرجمالی در خیابان شریعتی بالاتر از خیابان طالقانی فعلی تاسیس شد. با ظهور انجمن هنری خروس جنگی در اواخر دهه 1320 شمسی و تحولات مهم فرهنگی و هنری در دوره پهلوی دوم و به‌خصوص بعد از کودتای 28 مرداد 1332، فضاهای آموزشی در حیطه هنرهای دیداری مدرن گسترش پیدا کرد. هنرستان هنرهای زیبای تهران در سال 1332 با رویکرد آموزش نوین، که تحت تاثیر فضای آموزشی مدارس اروپا، فعالیت می‌کرد، توسط جلیل ضیاپور تاسیس شد. ضیاپور که خود بنیان‌گذار انجمن هنری خروس جنگی و از دانش‌آموختگان اروپا بود، شیوه آموزش این هنرستان را نسبت به مدارس و آموزشگاه‌های قبل تغییر داد و به‌همین دلیل اولین هنرآموخته‌گان این هنرستان مورد استقبال دانشکده هنرهای زیبای تهران قرار نگرفتند. در حالی که در محدوده  دهه های 20 و 30  تفکر بازگشت به هنر ملی و میهنی رواج پیدا کرده بود. در نگاه نخست توجه به اصالت ایرانی و هویت شرقی است که پایه‌های هنرهای تزئینی را شکل می‌دهد. با توجه به تحولات هنری ایران در دهه 30 و 40 شمسی و رواج هنر نوگرا در بین هنرمندان ایرانی، ماهیت و ساختار هنرکده هنرهای تزئینی با الگوبرداری از مدرسه آرت دکوی پاریس بنیان گذاشته شد. علاوه بر استادان ایرانی، از مدرسان خارجی (فرانسوی) هم دعوت شد که در هنرکده هنرهای تزئینی تدریس کنند. حضور این استادان سبب آشنایی و شناخت بیش‌تر هنرجویان ایرانی با هنر مدرن غربی شد. این هنرکده با ایجاد امکانی برای ادامه تحصیل دانش‌آموختگان هنرستان و ایجاد رشته‌های جدید، بخشی از نیازهای تحصیلی نسل جدید را پاسخ داد. این شماره از پشت بام به این هنرکده اختصاص دارد که میتوانید از این لینک خریداری فرمایید.

بیست ویکمین سالروز درگذشت جلیل ضیا‌پورتوسط : در:

جلیل ضیاپور

جلیل ضیاپور (1299 بندر انزلی- 1378 تهران) از پیشگامان جریان هنر نوگرای ایران است.

ایده اصلی انجمن هنری خروس جنگی توسط وی مطرح شد و پایگاه این انجمن را آتلیه شخصی خود قرار داد. از وی به‌عنوان پدر نقاشی مدرن ایران یاد می‌شود.
وی همچنین از مدیران هنرستان هنرهای زیبای تهران بود که تاثیر بسزایی بر روند آموزش هنر نوگرا گذاشته است. وی 30 آذر 1378 در بیمارستان طوس تهران درگذشت.

بخشی از سرمقاله شماره 2 پشت‌بام باعنوان «خروس به پشت‌بام رسید» به‌قلم فرشید پارسی‌کیا

انجمن هنری خروس‌جنگی در سال ۱۳۲۷ و بعد از بازگشت جلیل ضیاپور از فرانسه به ایران، توسط خود ضیاپور، غلامحسین غریب و حسن شیروانی فعالیت خود را در آتلیه شخصی ضیاپور واقع در خیابان تخت‌جمشید آغاز کرد به نوعی می‌توان فعالیت‌های این گروه را از قسمت‌های درخشان تاریخ هنر نو ایران دانست، زیرا آن‌ها در راستای کارهای عملی در حیطه‌ هنر، به فعالیت‌های جدی تئوری، و انتشار مقالات و مکتوبات می‌پرداختند. و با انتشار نشریه «خروس‌جنگی»، درسال‌های بعد تاثیرات بسزایی بر روی جامعه تخصصی هنر گذاشته‌اند.
نشریه‌ «خروس‌جنگی» در دور اول با حضور ضیاپور تمایلات بیشتری به هنرهای تجسمی داشت، اما با آمدن هوشنگ ایرانی در دور دوم و رفتن ضیاپور بیشتر به سمت فضای ادبیات سوق پیدا کرد.

ذکر این نکته لازم است که بنا به دلایل زیر درباره تاریخ انتشار پنج شماره اول مجله «خروس‌جنگی» شبهات زیادی وجود دارد:

۱.  منابع موجود، محدود و نادرست هستند؛
۲. منابع موجود یکدیگر را نقض می‌کنند؛
۳. به دلیل این‌که نشریه «خروس‌جنگی» در دور اول به صورت ضمیمه روزنامه «قیام ایران» منتشر می‌شده، تاریخ روی جلد ندارد.

بنابراین تاریخ‌نویسان در مورد آغاز به کار انجمن در سال‌ ۲۷ یا ۲۸، نظرات متعددی دارند، و وجود این فرضیات متعدد نتیجه‌گیری را سخت می‌کرد.

نهایتا با کمک گروه پژوهش «پشت‌بام»، در آرشیو روزنامه «ایران»، شماره 8778‌ یکشنبه 4 اردیبهشت ۱۳۲۸ گزارشی از سخنرانی حسن شیروانی یافتیم که در ۲۶ فروردین ۱۳۲۸ در تئاتر فرهنگ و در جشن سالگرد انجمن ایراد شده است. در این سخنرانی شیروانی گزارشی از فعالیت‌های یک‌ساله انجمن ارائه می‌دهد و می‌گوید: «اعضای موسس این انجمن – غریب، ضیاپور ، شیروانی- برای ترویج افکار و عقاید هنری خود لازم دانستیم که نشریه‌ای داشته باشیم تا بتوانیم گفتنی‌های خود را به وسیله آن منتشر کنیم.» شیروانی همان‌جا صراحتاً بیان می‌کند: «از این نشریه با نام همین انجمن تاکنون پنج شماره منتشر شده…» در نتیجه پرواضح است که تاریخ انتشار نخستین شماره به سال ۱۳۲۷ برمی‌گردد.

اسناد پژوهشی:

پایان خبر.

اخباراسناد پژوهشیویژه

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد.